Harde feiten

De bekende Utrechtse hoogleraar Prof. Dr. K. J. Popma bedoelt in dit boek aandacht te vragen voor een enigszins verwaarloosd facet van de Bijbelse boodschap, te weten dat haar betekenis in volkomen feitelijke feiten gegrond is en zonder die fundering moet vervluchtigen en verdwijnen; aan de andere kant dat de betekenis van deze feiten hun feitelijkheid te boven gaat. Men denke b.v. aan Genesis 1: 1. 'In den beginne schiep God de hemel en de aarde': een informatie die wij niet kunnen missen, en zonder welke de geschiedenis en haar tijd voor ons volslagen onverstaanbaar zouden zijn; maar wat het begin van de geschapen werkelijkheid nu eigenlijk is, gaat ons voorstellings- en bevattingsvermogen te boven. Maar heel de geschiedenis van mens en wereld, waaraan geen einde komen kan, rust in Gods hand. Haar oorsprong is voor ons een mysterie, en daardoor ook haar feitelijkheid. Enerzijds weten we met een betrouwbare kennis wat een feit is. Maar als we vragen naar de eigen aard en natuur van het feit, brengt die vraag ons in blijvende verlegenheid. Het is o.m. deze verlegenheid, die aanleiding kan worden om het feit veilig op te bergen. Zulk een vlucht in traditionalisme, hoe begrijpelijk ook, doet de feiten los raken van hun betekenis, waardoor we zowel het feit als zijn betekenis verliezen. Maar wie alle aandacht samentrekt op de betekenis, en haar grondslag in de feiten negeert, verliest niet alleen het feit, maar ook zijn betekenis. Omtrent deze onderlinge betrekking van feit en betekenis willen de hierbij aangeboden kanttekeningen bij het Genesisverhaal een illustratie geven. Daartoe nodigt het eerste Bijbelboek uit. Gelukkig boeit het de geloofsaandacht nog altijd, zodat een niet-wetenschappelijke overweging van zijn inhoud (die steeds weer fascinerend, soms beklemmend en niet zelden schokkend blijkt te zijn) een bijdrage kan leveren aan gesprekken over een onuitputtelijk onderwerp, te weten het ongehoord privilege mens te mogen zijn.