Het klokkengelijkzetinstituut

`Waarom zou je schrijven als je niet alles ronduit wilt vertellen...? vraagt de hoofdpersoon van de klassiek geworden roman Het klokkengelijkzetinstituut zich af. Dit ironische en bijtende relaas van een man die voor een immense (maar totaal overbodige) instelling werkt, wordt over het algemeen beschouwd als een van de belangrijkste Turkse romans uit de twintigste eeuw. Hayri Irdal is als kind al gefascineerd door klokken. Hij is geboren vlak voor de eeuwwisseling in Istanbul en leidt een onopvallend leven in een kleinburgerlijk milieu. Maar dan ontmoet hij Halit Ayarci, een flamboyante man met een idee, en zijn leven raakt in een stroomversnelling. Halit nodigt hem uit te gaan werken voor het op te richten `klokkengelijkzetinstituut , een prestigieuze onderneming die zich erop toelegt alle klokken in Istanbul gelijk te zetten. Het klokkengelijkzetinstituut is een satire op het snelle proces van modernisering dat Turkije na de stichting van de republiek onderging. Het toont de botsing tussen de oude waarden van het Osmaanse rijk en die van het nieuwe Turkije, dat verwestersing nastreeft. Hoe belangrijk is ons verleden eigenlijk, hoe succesvol kan vernieuwing zijn?Ahmet Hamdi Tanpinar (1901-1962) is een van de grondleggers van de moderne Turkse roman. Het klokkengelijkzetinstituut verscheen in 1954 als feuilleton; in 1961 werd het voor het eerst in boekvorm uitgegeven. Tanpinar, een kenner van de negentiende-eeuwse Osmaanse cultuur en literatuur, wordt geprezen als een groot stilist. Een van zijn andere grote romans, Huzur (`Sereen ), zal in 2011 bij Athenaeum in een Nederlandse vertaling verschijnen.Hanneke van der Heijden (1964) vertaalde, deels in samenwerking met Margreet Dorleijn, werk van onder meer Orhan Pamuk, Elif Shafak en Halid Ziya Usakligil. In 2008 werden zij onderscheiden met de Fonds voor de Letteren vertaalprijs.`Tanpinar schiep met zijn Het klokkengelijkzetinsitituut een indrukwekkende parabel, die niet alleen een sleutel is tot het begrip van het moderne Turkije, maar tot de hele wereld die zich heeft overgeleverd aan vastgeroeste ideeën en schone schijn Die Zeit