Leonardo da Vinci

‘Het is duidelijk dat het juist door zijn enorme kennis van de schilderkunst kwam dat Leonardo met zoveel dingen begon maar er maar zo weinig afmaakte; want hij was ervan overtuigd dat zijn handen, hoe vaardig ook, nooit de subtiele en prachtige ideeën van zijn verbeelding tot uitdrukking zouden kunnen brengen,’ schreef Vasari in 1550. Inderdaad is Leonardo’s oeuvre misschien niet erg groot en is een deel ervan onvoltooid gebleven, maar het is wel een van de meest bewonderde en gekoesterde uit de geschiedenis. In deze catalogus zijn de schilderijen en muurschilderingen stuk voor stuk in kleur afgebeeld en gedocumenteerd. Aansluitend bevat het boek een overzicht van de werken die verloren zijn gegaan, maar bekend zijn uit kopieën van Leonardo’s vele leerlingen en navolgers. De Italiaanse kunsthistoricus Pietro Marani behandelt in zijn inleiding de rol die Leonardo’s kunstopvatting speelde in de herwaardering van de beeldende kunst tijdens de renaissance; zijn leertijd in het Florence van de Medici’s in het atelier van de beeldhouwer en schilder Verrocchio; de aantrekkingskracht die de kunst van de Vlaamse ‘primitieven’ op hem had; de jaren in Milaan aan het hof van de Sforza’s met onder meer het Laatste Avondmaal en de decoratie van een zaal in het kasteel van de hertog; en de vruchtbare tweede Florentijnse periode, met werken als de Anna te Drieën, de Mona Lisa en de schildering van De slag bij Angbiari voor het Palazzo Vecchio. Pietro Marani, voorheen ‘Fellow’ op het Harvard University Center for Italian Renaissance Studies, Villa I Tatti, Florence, is nu werkzaam bij de Soprintendenza per i Beni Artistici e Storici te Milaan. Hij heeft verschillende publikaties op zijn naam staan, waaronder een aantal over Leonardo da Vinei, zoals de catalogus van Leonardo’s schilderwerken in de Pinacoteca di Brera te Milaan. Marani heeft meegewerkt aan het tot stand komen van catalogi van een aantal belangrijke tentoonstellingen rondom Leonardo te Florence (Casa Buonarroti), Bologna (Palazzo del Podesta), Milaan (Palazzo Reale) en Montreal (Montreal Museum of Fine Arts).